Maken van verordeningen, nadere regels en beleidsregels

Hoe, wat; do’s en don’ts

In elke gemeente gelden enkele honderden lokaal vastgestelde regelingen. Het grootste deel daarvan bestaat uit verordeningen die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Daarnaast stelt het college nadere regels en beleidsregels vast, en in uitzonderlijke gevallen stelt de burgemeester een noodverordening vast.

Het opstellen van verordeningen, nadere regels en beleidsregels vraagt enerzijds om visie en inzicht in maatschappelijke vraagstukken en in de rolverdeling tussen de gemeente, maatschappelijke organisaties en de individuele burger. Denk daarbij aan thema’s als de menselijke maat en meer maatwerk en integraliteit in de besluitvorming en het centraal stellen van de inwoner. Anderzijds is gedegen kennis nodig van regelgevingstechniek en van de wettelijke eisen die daaraan worden gesteld, met name waar het gaat om de afstemming op landelijke wetgeving en bestaande gemeentelijke regelgeving. Deze combinatie maakt het ontwikkelen van gemeentelijke regelgeving complex.

Inzicht in regelgevingstechniek betekent onder meer inzicht in de eisen die de landelijke wetgever stelt aan de gemeentelijke wetgever. Daarbij gaat het om de vraag welke onderwerpen verplicht in een verordening moeten worden geregeld (gebonden bevoegdheden) en welke onderwerpen de gemeente naar eigen inzicht mag regelen (vrije bevoegdheden). Dit leidt tot vragen als:

• Moet alles worden geregeld in één integrale verordening, of is dat niet noodzakelijk?
• Is het verplicht om voorafgaand aan gemeentelijke regelgeving een plan vast te stellen?
• Moet een verordening ook procedurele werkprocessen bevatten?
• Mogen in nadere regels individuele rechten en plichten van burgers worden vastgelegd?
• Wat kan worden geregeld in nadere regels of beleidsregels, en wat is het verschil tussen beide?

Deze vragen zijn van belang, omdat de rechter ze betrekt bij de beoordeling van de rechtmatigheid van individuele besluiten die zijn gebaseerd op gemeentelijke regelgeving.

Regelgevingstechnisch inzicht omvat daarnaast kennis van welke onderwerpen binnen een verordening, nadere regels of beleidsregels relevant zijn voor respectievelijk de individuele burger, maatschappelijke organisaties die betrokken zijn bij de uitvoering van gemeentelijke taken en voor het college in zijn uitvoerende en controlerende rol. Dit heeft directe gevolgen voor de opbouw en inrichting van gemeentelijke regelgeving.

De ontwikkelingen binnen het sociaal, ruimtelijk en algemeen domein maken het daarom steeds actueler om stil te staan bij wat er komt kijken bij de voorbereiding en totstandkoming van de verschillende vormen van gemeentelijke regelgeving. In deze cursus wordt uitgebreid aandacht besteed aan deze principiële en juridisch-technische aspecten, aan de hand van voorbeelden uit de praktijk.

Onderwerpen die aan bod komen

Afweging vooraf: zijn nieuwe regels nodig?

• De rol van de beleidsmedewerker en wetgevingsjurist
• Belangen en wensen van betrokken partijen binnen en buiten de gemeente
• Analyse en verbetering van bestaande regelgeving en alternatieven in de uitvoering

Juridisch fundament van gemeentelijke regelgeving

• Regelgevende bevoegdheden van de gemeente (autonoom en medebewind)
• Wettelijke grondslag en rechtstatelijke eisen bij medebewind
• Hiërarchie van wet- en regelgeving en voorkomen van strijd met landelijke wetgeving
• Verdeling van bevoegdheden tussen raad en college
• Verschil tussen verordeningen, nadere regels en beleidsregels
• Gebonden en vrije regelgevende bevoegdheden en hun gevolgen
• Delegatie van regelgevende bevoegdheden en de grenzen daarvan
• Soorten beleidsregels en de juridische kaders daarvan

Opstellen en wijzigen van regelgeving

• Aanleiding en doel van nieuwe of gewijzigde regelgeving
• Nieuwe verordeningen versus wijzigingsverordeningen (o.a. was-wordt-model)
• Structuur en opbouw van een verordening
• Vastleggen van rechten, plichten en procedures
• Gedragsnormen en handhaving
• Bevoegdheden van het college bij toezicht en sancties
• Rechtsbescherming, overgangsrecht en inwerkingtreding

Organisatie en uitvoering

• Interne besluitvormings- en afstemmingsprocessen
• Borging van uitvoering in werkprocessen, besluiten en ICT

Deelnemers

De cursus is geschikt voor gemeentelijke beleidsmedewerkers, wetgevingsjuristen en juridisch adviseurs, medewerkers bestuursondersteuning en griffies en professionals die werken met of verantwoordelijk zijn voor gemeentelijke regelgeving.

Expertisecentrum en helpdesk

Heb je na de training nog vragen? Wij helpen je graag verder. Tot drie maanden na de cursus is deze service zelfs gratis als we je vragen per mail of telefonisch kunnen beantwoorden. Maak daar gebruik van: ons expertisecentrum staat voor je klaar!

Kosten

De kosten voor de cursus zijn € 475,- p.p. excl. btw. De gemeente kan de Btw verrekenen met haar Btw-compensatiefonds.

Meer informatie

Wil je graag meer weten of heb je specifieke vragen over de training? Neem gerust contact op. Onze contactinformatie vind je bovenin de rechterkolom van deze pagina.

Incompany

We verzorgen deze training ook incompany. Het programma wordt dan helemaal op maat ingevuld, met zeer gerichte aandacht voor de uitdagingen en kansen binnen jouw organisatie. Wil je een opleidingsvoorstel aanvragen of gewoon even overleggen over de wensen en mogelijkheden? Klik dan op de Incompany-button in de rechterkolom van deze pagina. Liever eerst even contact via telefoon of e-mail? Kijk dan in de rechterkolom, want daar vind je onze contactgegevens.

Uw docent

Harry van der Linden

Mr. Harry van der Linden werkt als juridisch kwaliteitsmedewerker met de taakaccenten Handhaving en Bezwaar en Beroep. Hij is op het scherpst van de snede in zaken waarin administratief bewijsrecht en het Awb-bestuursprocesrecht centraal staan (met focus op de methodiek van rechterlijke toetsing), recht door zee en liefhebber van een multidisciplinaire benadering van problemen daar waar dat nodig is.

Harry geeft zijn cursisten alle ruimte om vragen te stellen en is zeer goed ingevoerd in jurisprudentie. Hij presenteert zijn cursisten graag verrassende inzichten en onverwachte invalshoeken. Want ‘gaan voor een juridisch gelijk en juridische precisie is één, het vinden en behouden van draagvlak voor een echte oplossing is een ander verhaal.’ Aldus Harry. Dat is dus wat je (ook) leert tijdens zijn training: ga “niet-geharnast” zaken in, leef je in en heb respect voor de wederpartij en zoek naar praktische oplossingen in een juridisch kader die voor beide partijen aanvaardbaar zijn.